روزشمار تاریخ

پیامبر در مدینه

پادشاهان و حاکما

سال 1 هجری قمری (622 م)

  • شروع ساخت مسجدالنبی
  • مهاجرانی که از مکه آمده بودند، در خانه‌های انصار فرود آمدند و انصار خانه ها و مال‌های خویش را با آنان تقسیم کردند. (تاریخ یعقوبی، ج 1، 401)
  • اعلان میثاق مدینه از طرف پیامبر اسلام برای ایجاد صلح و پایان درگیری‌های صدساله میان قبایل اوس و خزرج، یهودیان، مسیحیان و بت‌پرستان و تعیین حقوق و وظایف آنها به منظور ایجاد یک امت واحد.
  • عباس بن عبدالمطلب، زینب دختر رسول خدا، همسر ابوالعاص بن بشر، را به مدینه آورد و خود به مکه برگشت. (تاریخ یعقوبی، ج 1، 401)
  • زید بن حارثه مأمور شد همسر پیامبر اسلام را از مکه به مدینه آورد.
  • عبدالله بن سلام بن حارث مسلمان شد. وی پیش از آن یهودی بود و نامش حصینا و کنیه‌اش ابایوسف اسرائیلی از قبیله قینقاع بود.
  • پاییز – هراکلیوس در جریان جنگ‌های ساسانی و بیزانس به همراه ۵۰ هزار نیرو در ایسوس به ایرانیان تاخت و شکست سنگینی به آنها وارد کرد.
  • خاقانات ترک غربی با حمایت هراکلیوس آمودریا را اشغال کرده و بخشی از خراسان (افغانستان امروزی) را تصرف کردند.
  • اهالی مکه اموال تمام مسلمانانی که به مدینه مهاجرت کرده بودند را تاراج کردند و برای جلوگیری از پیشرفت اسلام در مدینه، این شهر را تحریم کردند. به همین جهت مسلمانان برای انتقام، پس گرفتن عوض اموال خود و تامین غذای لازم برای مدینه شروع به حمله به کاروان‌های مکیان کردند. البته این حمله‌ها صرفا برای غنیمت نبود بلکه در آن به گردآوری اطلاعات نیز می‌پرداختند. نخستین سریه‌هایی که به امر پیامبر اسلام به این منظور در سال اول هجرت صورت گرفتند با شکست کامل مواجه شدند زیرا مکیان در میان اهالی مدینه جاسوس داشتند و تعداد مسلمان در این حمله‌ها کمتر از آنها بود.
  • ۲۹ صفر ۱ هجری: یکشنبه ۲۳ شهریور سال اول هجرت؛ نقشهٔ مشرکان برای قتل محمد
  • اول ربیع‌الاول ۱ هجری: دوشنبه ۲۴ شهریور سال اول هجری شمسی؛ هجرت پیامبر از مکه به مدینه. روند مهاجرت مسلمانان از مکه به مدینه تا سال ۸ هجری قمری ادامه داشت.
  • ۴ ربیع‌الاول ۱ هجری: پنج‌شنبه ۲۷شهریور سال اول هجری شمسی؛ خروج محمد از غار ثور
  • ۸ ربیع‌الاول – پیامبر اسلام در جریان هجرت از مکه به مدینه به روستای قبا در ۶ کیلومتری یثرب رسید و سنگ بنای مسجد قبا نخستین مسجد دنیای اسلام را در آن گذاشت و کمی بعد توسط مسلمانان تکمیل شد. علی بن ابیطالب همراه با فاطمه دختر رسول الله، به پیامبر پیوست. (تاریخ یعقوبی، ج 1، 400)
  • ۱۲ ربیع‌الاول ۱ هجری: جمعه ۴ مهر سال اول هجری شمسی؛
    • برپایی اولین نمازجمعه در به وقت برون رفتن از قبا سوی مدینه، در محله بنی سالم بن عوف.(طبری، ج 3، ص926، )
    • ورود محمد به یثرب.  یثرب پس از آن به مدینه‌النبی مشهور شد. (تاریخ یعقوبی، ج 1، 400). هفت ماه در خانه ابوایوب انصاری سکونت داشت تا روزی که مسجد و حجره‌هایی برای زنان پیامبر ساخته شد. (تاریخ پیامبر اسلام، ص 183)
  • ربیع‌الثانی: نمازهای حاضر چهار رکعتی شدند. (طبری، ج 3، ص 930)
  • جمادی الاول: ازدواج علی بن ابیطالب با فاطمه دختر رسول خدا به دستور خداوند (به روایتی، تاریخ یعقوبی، ج 1، 400)
  • ۱۰ رمضان ۱ هجری: جمعه ۲۹ اسفند سال اول هجری شمسی؛ بستن پیمان برادری میان مهاجرین و انصار و نیز میان پیامبر و علی بن ابی طالب
  • رمضان
    • تکمیل ساخت مسجدالنبی
    •  سریه حمزه بن عبدالمطلب (سریه سیف البحر) که در آن پیامبر اسلام حمزه بن عبدالمطلب را به همراه ۳۰ نفر از مهاجران به ساحل دریا به ناحیۀ عیص در سرزمین جهینه فرستاد تا راه کاروان قریش را ببندند. حمزه با ابوجهل روبرو شد که 300 مرد همراه داشت. مجدی بن عمرو جهنی که با هر دو طرف به صلح بود در میانه حائل شد و بدون جنگ از هم جدا شدند. (طبری، ج 3، 933)
  • شوال – سریه عبیدة بن حارث بن مطلب بن عبدمناف که در آن پیامبر اسلام عبیده را به همراه شصت جنگجو به درۀ  رابغ فرستاد تا کاروان قریش را تعقیب نمایند. عبیده در ناحیۀ جحفه به ثنیه المره رسید و بر سر آب احیاء با مشرکان روبرو شد و در میانه تیراندازی شد (سعد بن ابی وقاص اولین تیر را شلیک کرد و این نخستین تیری بود که در اسلام انداخته شد) اما کار به شمشیر نرسید. سالار مشرکان عکرمه بن ابوجهل بود (طبری، ج 3، ص 933). از گروه مشرکان، مقداد بن عمر بهرانی و عتبه بن غزوان (که پنهانی مسلمان شده بودند) سوی اردوی مسلمانان گریختند. (طبری، ج 3، ص 934)
  • شوال – زفاف پیامبر اسلام با عایشه بنت ابی بکر (به قولی در ماه ذی قعده)(طبری، ج 3، ص 930)
  • ذی‌القعده – سریه سعد بن ابی‌وقاص که در آن پیامبر اسلام سعد را به همراه بیست نفر به خرار میان جحفه و مکه فرستاد تا به کاروان مکیان برسند اما آنها یک روز دیر رسیدند. (طبری، ج 3، ص 933)
  • شیوع مرض تب و لرز در مدینه

زادروزها

  • زیاد بن ابیه، والی بصره و جنگاور اموی (درگذشت ۵۳ ق.)(طبری، ج 3، 932)
  • ابوبلال مرداس بن حدیر از علمای خوارج (درگذشت ۶۱ ق)
  • نعمان بن بشیر، دولتمرد اموی و راوی حدیث از انصار خزرجی (درگذشت ۶۵ ق.)(طبری، ج 3، 932)
  • مختار ثقفی، از رهبران قیام علیه خلافت اموی (درگذشت ۶۷ ق.)(طبری، ج 3، 932)
  • مالک بن اوس بن حدثان، از راویان حدیث (درگذشت ۷۲ ق.)
  • عبدالله بن زبیر، خلیفه خودخوانده زبیری (درگذشت ۷۳ ق.) (طبری، ج 3، 932)
  • شقیق بن سلمه، از راویان حدیث اهل کوفه (درگذشت ۸۲ ق.)

درگذشتگان

  • کلثوم بن هدم، صاحب منزل پیغمبر، کمی پس از آمدن پیغمبر به مدینه درگذشت. (طبری، ج 3، ص 929)
  • براء بن معرور، در مدینه پیش از رسیدن پیامبر اسلام درگذشت.
  • جمادی الاول – (تاریخ احتمالی) ولید بن مغیره، پدر خالد بن ولید، از پرنفوذترین قریشیان مخالف پیغمبر (زاده ۹۵ قبل از هجرت)(طبری، ج 3، ص 930)
  • رجب – پاپ اندرنیکوس اسکندریه
  • شوال – ابو امامه اسعد بن زراره انصاری از نقبای بنی نجار. گفته می‌شود اولین کسی بود که در بقیع دفن شد. (طبری، ج 3، ص 929)
  • عاص بن وائل سهمی، پدر عمروعاص که در میان مکه و طائف جان سپرد. (زاده ۸۵ قبل از هجرت) (طبری، ج 3، ص 930)
  • هذیل بن هبیره، جنگاور و شاعر جاهلی (زاده ۵۵ قبل از هجرت)
  • درگذشت ابوحیحه در طائف (طبری، ج 3، ص 930)

سال 2 هجری قمری

  • گشتن قبله به سوی کعبه، در مسجد بنی سلمه (مسجد القبلتین) هنگام اقامه نماز ظهر (تاریخ یعقوبی، ج 1، 401)
  • اول ربیع‌الاول ۲ هجری: جمعه ۱۳ شهریور سال دوم هجری شمسی؛ سریهٔ عبیدة بن حارث
  • ۱۵ ربیع‌الاول ۲ هجری: جمعه ۲۷ شهریور سال دوم هجری شمسی؛ سریهٔ حمزه بن عبدالمطلب
  • ۱۷ رمضان ۲ هجری: سه‌شنبه ۲۵ اسفند ۲ هجری شمسی (624 م)؛ غزوهٔ بدر (گسترش اسلام، ص 44)
  • ۱۵ شوال ۲ هجری: سه‌شنبه ۲۴ فروردین ۳ هجری شمسی؛ غزوهٔ بنی‌قین‌قاع
  • اول ذی‌الحجه ۲ هجری: جمعه ۷ خرداد ۳ هجری؛ ازدواج علی بن ابی‌طالب و فاطمه زهرا دختر پیامبر اسلام
  • ۹ ذی‌الحجه ۲ هجری: شنبه ۱۵ خرداد ۳ هجری؛ اعلام مسدودشدن همهٔ درهایی که به سوی مسجد مدینه باز می‌شوند جز در خانهٔ علی بن ابی‌طالب و همسرش
  • ۱۲ صفر – صفر – غزوه ودان (ابوا): پیامبر اسلام به قصد گرفتن کاروانی از قریش و جنگ با قبیله بنی‌ضمره مدینه را به قصد ابوا ترک می‌کند. وقتی به ودان می‌رسد بنی‌ضمره برای صلح پیش می‌آیند و قرارداد صلح میان هر دو طرف امضا می‌شود. این نخستین غزوه پیامبر بود که در انتقام تاراج اموال مهاجرین به مدینه و تحریم و تهدید مسلمانان انجام شد.
  • صفر – ازدواج علی بن ابی‌طالب با فاطمه زهرا (به روایت تاریخ طبری – به روایت دیگر در ذی‌الحجه همین سال)
  • ربیع‌الثانی – غزوه بواط: پیامبر به قصد گرفتن کاروانی از قریش که ۱۵۰۰ شتر داشتند و از شام می‌آمدند به جایی به نام بواط رفت اما به آن کاروان دست نیافت و به مدینه بازگشت.
  • جمادی‌الاول – غزوه عشیره: پیامبر اسلام به همراه ۲۰۰ نفر برای تصرف کاروان مکه بیرون رفت اما دیر رسیدند. در عوض با قبایل بنی‌مدلج و هم‌پیمانان آن پیمان بست و به مدینه بازگشت.
  • جمادی‌الثانی – غزوه سفوان (بدر اولی): کرز بن جابر فهری گله‌های اطراف مدینه را غارت کرد و به مکه برد. پیامبر برای بازپس‌گیری تا محلی به نام سفوان که از نواحی بدر بود رفت ولی آنها را نیافت و به مدینه بازگشت.
  • رجب – سریه نخله: در انتقام راهزنی کرز بن جابر فهری، پیامبر ۸ تا ۱۲ نفر از مهاجرین را به فرماندهی عبدالله جحش به منطقه نخله در جاده طائف به مکه فرستاد. در نهایت آنها به کاروانی رسیدند که چهار محافظ داشت. یک نفر از آنها فرار کرد، دو نفر اسیر شدند و یک نفر کشته شد. از آنجا که ماه رجب از ماه‌های حرام است، این مسئله باعث بروز جنجال گردید.
  • ۱۵ شعبان – تغییر قبله از بیت‌المقدس به مکه (به روایتی)
  • ۱۷ رمضان – غزوه بدر (بدر کبری) پیامبر اسلام که حرکت بازگشت همان کاروان مکیان با ۴۰ نفر و ۵۰ هزار دینار طلا به مکه آگاه شد کاروانی حدود ۳۱۷ نفر را به منطقه بدر فرستاد. اما مکیان با سپاهی بزرگ و مجهز سراغشان رفتند ولی به سختی از مسلمانان شکست خوردند و پراکنده شدند.
  • رمضان – غزوه قرقرةالکدر (غزوه بنی‌سلیم) هفت روز بعد از جنگ بدر روی داد و در آن پیامبر که از توطئه قبایل بنی‌سلیم و بنی‌غطفان علیه خود باخبر شده بود به سمت آنها تاخت اما آنها سپاه و اموال خود را جا گذاشته و فرار کرده بودند.
  • ۲۷ رمضان – (۲۵ مارس) هراکلیوس امپراتور بیزانس به همراه هسرش مارتینا و دو تن از فرزندانش، از پایتخت خود کنستانتیپل (قسطنطنیه) خارج شد و تا چهار سال بعد به آن بازنگشت.
  • شوال – سریه سالم بن عمیر به منظور قتل ابو عفک یهودی که شاعری بود ضد پیامبر اسلام و همگان را بر ضد وی می‌خواند.
  • ۱۵ شوال – غزوه بنی‌قینقاع: درگیری میان یک یهودی و زن مسلمان موجب نزاع میان مسلمانان و یهودیان شد. یهودیان به قلعه‌های خود پناه بردند و ۱۵ روز در محاصره مسلمانان بودند. در نهایت پس از تسلیم چون پیمان را زیر پا گذاشته بودند، توسط پیامبر به شام تبعید شدند و اموالشان میان مسلمانان تقسیم شد.
  • ۱۸ شوال – (۱۵ آوریل ۶۲۴) هراکلیوس عید پاک را در نیکومدیا (ازمیت امروزی) جشن گرفت و سپس به سوی قیصریه حرکت کرد. پیش از حرکت نیروهایش را به انتقام از دشمنی که مسیحیان را مورد آزار قرار داده فراخواند. وی به همراه نیروهایش در ماه آوریل این سال به سوی تئودوسیوپولیس (پانیون) رفت و بعد به سمت ارمنستان رفته پایتخت وقت آن دوین را غارت کرد.
  • ۲۸ ذی‌الحجه – (۲۳ ژوئن ۶۲۴) خسروپرویز که در گنزک (تخت سلیمان) در شمال غربی ایران امروزی به سر می‌برد از سربازانی که از چنگ هراکلیوس فرار کرده بودند متوجه شد امپراتور بیزانس قصد حمله غافلگیرانه به او دارد. از این رو شخصی را برای آگاه ساختن سپهبد شهربراز فرستاد تا او را از ادامه عملیات در آسیای صغیر منصرف و به همراهی او فرا خواند.
  • ذی‌الحجه – غزوه سویق: ابوسفیان که از شکست غزوه بدر خشمگین بود با صد نفر به سمت مدینه رفت اما در نهایت فقط یک نفر از انصار و چند تن از غلامانش را در باغی کشت و آن را به آتش کشید و گریخت. پیامبر اسلام که متوجه شد با لشکری به سمت آنها تاخت ولی آنها فرار کردند و برای افزایش سرعت هر چه داشتند از جمله سویق (آردهایی) که با خود داشتند را رها کردند و از این رو نام این غزوه، سویق شد.
  • ذی‌الحجه – نبرد گنزک: این نبرد در ژوئن ۶۲۴ بین ارتش ساسانی به فرماندهی خسرو پرویز و ارتش بیزانس به فرماندهی هراکلیوس در گنزک روی داد. ارتش ساسانی به استعداد ۴۰ هزار نفر نابود و پراکنده شدند و خسرو به سمت دستگرد فرار کرد و بدین ترتیب هراکلیوس با آزادی بیشتر به سمت جنوب حرکت کرد. بیزانسی‌ها در انتقام غارت اورشلیم توسط ایرانی‌ها ۱۰ سال پیش از آن، این محل را که یکی از مقدس‌ترین اماکن دینی ایرانیان بود غارت کرده و معابد و کاخ‌هایش را به آتش کشیدند. (en)

زادگان

درگذشتگان

[ویرایش]

  • ساموئل تیسفونی، متروپولیتن اعظم شرق (کاتولیکوس) (en)
  • معطم بن عدی
  • سعید بن عاص بن امیه، از مخالفان پیامبر (زاده ۸۸ پیش از هجرت)
  • ۱۷ رمضان – کشتگان جنگ بدر
    • سپاهیان مکه
      • عمرو ابن هشام (ابوجهل) که به دست عبدالله بن مسعود هذلی کشته شد. (زاده ۵۲ پیش از هجرت)
      • عتبه بن ربیعه (پدرزن ابوسفیان) که به دست حمزه بن عبدالمطلب کشته شد. (زاده ۵۷ پیش از هجرت)
      • شیبه بن ربیعه که به دست حمزه بن عبدالمطلب کشته شد. (زاده ۷۱ پیش از هجرت)
      • امیة بن خلف به دست بلال حبشی، بردهٔ سابقش کشته شد.
      • نضر بن حارث که اسیر گشته به دست علی ابن ابی‌طالب گردن زده شد.
      • حنظله بن ابوسفيان که به دست علی ابن ابی‌طالب کشته شد.
      • ابو البختری بن هاشم علی‌رغم نهی نبی توسط مجذر بن زیاد بلوی کشته شد.
      • طعیمه بن عدی که اسیر شد و سپس کشته شد.
      • نبیه بن حجاج که به دست علی ابن ابی‌طالب کشته شد.
      • منبه بن حجاج که به دست علی ابن ابی‌طالب کشته شد.
      • عاص بن منبه که به دست علی ابن ابی‌طالب کشته شد. وی صاحب شمشیر ذوالفقار بود. (زاده ۳۰ قمری)
      • زمعه بن اسود
    • سپاهیان مدینه
      • مهاجرین
        1. عبیده بن حارث بر اثر مبارزه با شیبه بن ربیعه کشته شد. (زاده ۶۱ پیش از هجرت)
        2. عمیر بن ابی‌وقاص (برادر سعد) که به دست عمرو بن عبدود کشته شد. (زاده ۱۴ پیش از هجرت)
        3. صفوان بن بیضا که به دست طمیعه بن عدی کشته شد. (بر اساس روایت دیگر در طاعون عمواس در ۱۸ ق. درگذشت)
        4. عاقل بن بکیر که به دست مالک بن زهیر جشمی کشته شد (زاده ۳۲ پیش از هجرت)
        5. ذو الشمالین بن عبد عمرو که به دست اسامه جشمی کشته شد. (زاده ۲۸ پیش از هجرت)
        6. مهجع بن صالح که به تیر عامر بن حضرمی کشته شد. او نخستین شهید این جنگ بود.
      • انصار
        1. سعد بن خیثمه
        2. مبشر بن عبدالمنذر
        3. يزيد بن حارث که به دست نوفل بن معاویه کشته شد.
        4. عمیر بن حُمام که به دست خالد بن اعلم کشته شد.
        5. رافع بن معلی که به دست عکرمه بن ابی‌جهل کشته شد.
        6. حارثه بن سراقه که در حال آب نوشیدن به تیر حبان بن عرقه کشته شد.
        7. معوذ بن حارث که به دست ابوجهل کشته شد.
        8. عوف بن حارث که به دست ابوجهل کشته شد.
  • ۱۷ رمضان – رقیه بنت محمد دختر پیامبر اسلام، بر اثر بیماری (زاده ۲۰ پیش از هجرت)
  • ۲۴ رمضان – ابولهب عموی پیامبر اسلام که بر اثر عفونت شدید درگذشت.
  • طالب بن ابی‌طالب (به روایتی) (زاده ۵۳ پیش از هجرت)

سال 3 هجری قمری

  • ۲۰ صفر ۳ هجری: یکشنبه ۲۴ مرداد ۳ هجری؛ واقعهٔ بئر معونه و کشتار مبلغان اسلام به دست مشرکان
  • اول جمادی‌الثانی ۳ هجری: دوشنبه اول آذر سال سوم هجری شمسی؛ سریه زید بن حارثه در قردة
  • ۱۵ رمضان ۳ هجری: جمعه ۱۳ اسفند سال ۳ هجری؛ تولد حسن بن علی
  • ۷ شوال ۳ هجری: شنبه ۶ فروردین 4 هجری (625 م)؛ غزوهٔ احد و شکست مسلمانان مدینه از کفار مکه؛ قتل حمزة بن عبدالمطلب و۷۰ تن از مسلمانان (گسترش اسلام، ص 45)
  • ۱۶ شوال ۳ هجری: دوشنبه ۱۵ فروردین ۴ هجری؛ غزوهٔ حمراءالاسد

زادگان

[ویرایش]

  • ۱۵ رمضان – حسن مجتبی، امام دوم شیعیان
  • سائب بن يزيد هذلی، از راویان حدیث
  • زینب بنت ابی سلمه دختر ام سلمه
  • سهل بن ابی حثمه از راویان حدیث

درگذشتگان

[ویرایش]

  • ۱۴ ربیع‌الاول – قتل کعب بن اشرف که اشعار هجوآمیز درباره همسران پیامبر اسلام می‌سرود.
  • جمادی‌الثانی – قتل ابو رافع سلام بن ابی‌الحقیق شاعر یهودی در خیبر در سریه عبدالله بن عتیک
  • شعبان – عثمان بن مظعون در مدینه که نخستین کسی بود که در بقیع دفن شد.
  • ۷ شوال: کشتگان غزوهٔ احد:
    • مسلمانان (مدینه):
      • حمزة بن عبدالمطلب عموی پیامبر اسلام که به دست وحشی بن حرب کشته شد.
      • مصعب بن عمیر از یاران پیامبر اسلام
      • عبدالله بن جحش از یاران پیامبر اسلام
      • حنظلة بن ابی عامر از یاران پیامبر اسلام
      • انس بن نضر از یاران پیامبر اسلام
      • عباده بن خشخاش از یاران پیامبر اسلام
      • عمر بن جموح از یاران پیامبر اسلام
      • عمرو بن معاذ، از صحابه پیامبر اسلام که به دست ضرار بن خطاب کشته شد. (زاده ۲۹ پیش از هجرت)
      • اوس بن ثابت، از صحابه پیامبر اسلام (به روایتی دیگر تا زمان خلافت عثمان بن عفان زنده بوده است)
      • حارث بن ثابت، از صحابه پیامبر اسلام
      • احوص بن مسعود از صحابه پیامبر اسلام
      • اسلم بن عمیره از صحابه پیامبر اسلام
      • حارث بن رافع از صحابه پیامبر اسلام
      • حارث بن سلیم از صحابه پیامبر اسلام
      • حارث بن عبدالله بن سعد از صحابه پیامبر اسلام
      • حارث بن عدی بن خرشه از صحابه پیامبر اسلام
      • حارث بن عقبه از صحابه پیامبر اسلام
      • مجذر بن زیاد از صحابه پیامبر اسلام که به دست حارث بن سوید کشته شد
      • ثعلبه بن سعد، از صحابه پیامبر اسلام
      • عباس بن عباده از یاران پیامبر اسلام بر اثر زخمی که در غزوه احد دیده بود.
      • عثمان بن مظعون از صحابه پیامبر
      • ابوعکشره حاجب بن زراره تمیمی از یاران پیامبر اسلام
    • مکیان:
      • ابو عزه جمحی از شاعران جاهلی در غزوه احد به دست عاصم بن ثابت
      • معاویه بن مغیره به دست زید بن حارثه و عمار بن یاسر چند روز بعد از غزوه احد

سال 4 هجری قمری

  • اول محرم ۴ هجری: پنج‌شنبه ۲۶ خرداد ۴ هجری؛ سریه ابوسلمة بن عبدالاسد
  • ۲۲ ربیع‌الاول ۴ هجری: یکشنبه ۱۳ شهریور ۴ هجری؛ غزوهٔ بنی‌نضیر
  • ۲۹ ربیع‌الثانی ۴ هجری: سه‌شنبه ۱۹ مهر ۴ هجری؛ درگذشت زینب بنت خزیمة از همسران محمد
  • ۳ شعبان ۴ هجری: چهارشنبه ۲۱ دی ۴ هجری؛ تولد حسین بن علی
  • صفر – سریه بئر معونه (یا سریه منذر بن عمرو) در نجد که در آن اکثر فرستادگان پیامبر اسلام بجز یک نفر کشته شدند.
  • ربیع‌الاول – وقوع غزوه بنی‌نضیر میان سپاهیان اسلام و قبیله بنی‌نضیر
  • ربیع‌الثانی – وقوع غزوه نجد (ذات الرقاع) در سرزمین نجد
  • شعبان – وقوع غزوه بدرالاخره
  • شکست سریه قتل ابوسفیان به دست عمرو بن امیه ضمری که در انتقام توطئه ابوسفیان برای قتل پیامبر بود.
  • ورود اولین مبلغان مسلمان به اندونزی
  • ازدواج پیامبر با هند دختر ابی امیه مخزومی ملقب به ام سلمه
  • سریه ابی سلمه در قطن و وفات او بواسطهٔ جراحتی که در غزوهٔ احد به او رسیده بود

زادگان

[ویرایش]

درگذشتگان

[ویرایش]

  • عبدالله مخزومی، صحابه پیامبر اسلام
  • زینب بنت خزیمه همسر پیامبر رسول
  • فاطمه بنت اسد بن هاشم مادر علی ابن ابی‌طالب
  • ابوسلمه بن عبدالاسد، پسرعمه پیامبر اسلام و از صحابی‌های او
  • خالد بن سفیان هذلی از بزرگان مکه که در سریه عبدالله بن انیس در خواب کشته شد
  • صفر – مرثد بن ابی مرثد غنوی از اصحابه پیامبر اسلام در سریه‌ای که خودش آن را رهبری می‌کرد و به نام حادثه رجیع مشهور است.
  • صفر – خالد بن بکیر لیثی در حادثه رجیع
  • صفر – عاصم بن ثابت در حادثه رجیع
  • ابی بن معاذ بن انس در واقعه بئر معونه
  • حارث بن صمه در واقعه بئر معونه
  • منذر بن عمرو در واقعه بئر معونه
  • ثابت بن خالد بن نعمان در واقعه بئر معونه
  • حرام بن ملحان در واقعه بئر معونه
  • نافع بن بدیل بن ورقاء خزاعی در واقعه بئر معونه
  • عامر بن فهیره از صحابه پیامبر اسلام در حادثه بئر معونه
  • عروه بن اسماء از صحابه پیامبر اسلام در حادثه بئر معونه
  • خبیب بن عدی از صحابی پیامبر اسلام
  • زید بن دثنه انصاری بیاضی
  • عبدالله بن عثمان نوه دختری پیامبر اسلام

سال 5 هجری قمری

  • ۱۰ محرم ۵ هجری: چهارشنبه ۲۳ خرداد ۵ هجری؛ غزوه ذات الرقاع
  • ۲۵ ربیع‌الاول ۵ هجری: یکشنبه ۴ شهریور ۵ هجری؛ غزوهٔ دومة الجندل
  • ۵ رجب ۵ هجری: یکشنبه ۱۱ آذر ۵ هجری شمسی؛ تولد زینب
  • اول شوال ۵ هجری: دوشنبه ۶ اسفند ۵ هجری؛ در این ماه جنگ خندق رخ داد
  • ۲۳ ذی‌القعده ۵ هجری: چهارشنبه ۲۸ فروردین ۶ هجری؛ آغاز غزوهٔ بنی‌قریظه

زادگان

[ویرایش]

  • عبدالرحمن بن زید بن خطاب
  • ابو عاصم عبید بن عمیر لیثی
  • ابو عثمان عنبسة بن ابی سفيان بن حرب اموی قرشی

درگذشتگان

[ویرایش]

  • شاهین بهمن‌زادگان از سرداران ساسانی و مرزبان ارمنستان که پیروزی‌های بزرگی بر رومیان در کارنامه داشت. وی در جنگ‌های زیادی شرکت کرده بود.
  • عمرو بن عبدود عامری قرشی به دست علی ابن ابی‌طالب در غزوه خندق (احزاب)
  • حِسْل بن عبدود عامری قرشی به دست علی ابن ابی طالب در غزوه خندق
  • نوفل بن عبدالله بن مغیره مخزومی قرشی در جنگ با مسلمانان در جریان غزوه خندق
  • ۱۹ جمادی الاول – زبیراسمیه بنت ابواحک
  • سعد بن معاذ اوسی از صحابه پیامبر اسلام در جنگ خندق
  • انس بن اوس اوسی انصاری در جنگ خندق
  • عبدالله بن سهل اشهلی اوسی از صحابه پیامبر اسلام در جنگ خندق
  • ثعلبة بن عنمه از صحابه پیامبر اسلام در جنگ خندق
  • الطفیل بن مالک به دست وحشی بن حرب در جنگ خندق
  • کعب بن زید نجاری خزرجی به دست ضرار بن خطاب فهری قرشی در جنگ خندق
  • سفیان بن عوف اسلمی در جنگ خندق
  • سنان بن صیفی از صحابه پیامبر اسلام در جنگ خندق
  • کعب بن اسد قرظی، رئیس قبیله بنی‌قریظه
  • ابوسنان بن محصن از یاران پیامبر در جریان محاصره بنی‌قریظه
  • ربیعه بن طریف عنبری از شاعران و جنگاوران عرب جاهلی
  • حادره از شاعران عرب جاهلی
  • امیة بن ابی‌الصلت، شاعر (به روایتی)

سال 6 هجری قمری

  • ۵ محرم ۶ هجری: چهارشنبه ۸ خرداد ۶ هجری؛ آغاز سریه عبدالله بن انیس
  • ۱۰ محرم ۶ هجری: دوشنبه ۱۳ خرداد ۶ هجری؛ سریه قرطاء
  • ۴ ربیع‌الثانی ۶ هجری: یکشنبه ۳ شهریور ۶ هجری؛ غزوهٔ غابة
  • اول ذی‌القعده ۶هجری: یکشنبه ۲۵ اسفند ۶ هجری (628 م)؛ در این ماه صلح حدیبیه رخ داد. (گسترش اسلام، ص 47)
  • بیماری طاعون در استان‌های غربی شاهنشاهی ساسانی به ویژه در میان‌رودان، جان نیمی از مردم از جمله شیرویه شاهنشاه ایران را گرفت و از این رو به طاعون شیرویه مشهور شد. برخی، بروز این بیماری را یکی از عوامل فروپاشی شاهنشاهی ساسانیان به دست اعراب مسلمان می‌دانند به طوریکه تاریخنگاران مسلمان از وجود این بیماری میان ایرانیان در جریان جنگ‌های قادسیه، جلولا و نهاوند خبر داده‌اند. این همه‌گیری هر ۹ تا ۱۲ سال بروز می‌کرد و تا فروپاشی امویان ادامه داشت.
  • ربیع‌الاول یا جمادی‌الاول – غزوه بنی‌لحیان که در آن پیامبر اسلام به انتقام خون شش مبلغی که قبیله بنی‌لحیان در کنار چاه رجیع کشته بودند صورت داد. این غزوه را عسفان هم می‌گویند.
  • ربیع‌الاول یا ربیع‌الثانی – غزوه ذی‌قرد یا ذات قرد که در آ ن پیامبر اسلام در انتقام دزدیده شدن شترهایش به قبیله غطفان حمله کرد.
  • ربیع‌الاول – سریه عکاشه بن محصن اسدی در غمر
  • ربیع‌الثانی – نبرد نینوا میان نیروهای رومی و ساسانی که با برتری رومی‌ها پایان یافت.
  • ربیع‌الثانی – سریه محمد بن مسلمه در ذی‌قصه
  • ربیع‌الثانی – سریه ابی عبیده بن جراح ذر ذی‌قصه
  • ربیع‌الثانی – سریه زید بن حارثه در میان بنی سلیم
  • جمادی‌الاول – سریه زید بن حارثه در عیص
  • جمادی‌الاول – سریه زید بن حارثه در طرف
  • جمادی‌الثانی – سریه زید بن حارثه در حسمی
  • رجب – درگیری میان نیروهای ایران و روم نزدیک نینوای قدیم که موجب کشته شدن دستکم ۶۰۰۰ هزار ایرانی شد. راهزاد فرمانده نامدار ساسانی در این جنگ کشته شد و نیروهایش عقب‌نشینی کردند.
  • رجب – سریه زید بن حارثه در وادی القری
  • ۲ شعبان – غزوه بنی‌مصطلق میان پیامبر اسلام و طایقه مصطلق که علیه مسلمانان توطئه کرده بودند. برخی این واقعه را مربوط به ۲ شعبان سال پنجم هجری می‌دانند.
  • شعبان – سریه عبدالرحمن بن عوف در دومة الجندل
  • شعبان – سریه علی بن ابی طالب میان بنی سعد بن بکر در فدک
  • رمضان – سریه زید بن حارثه در مدین
  • رمضان – بروز خشکسالی و قحطی در مدینه
  • شوال – آزاد ساختن شیرویه از زندان قلعه فراموشی توسط افسران ساسانی و دستگیری خسرو پرویز. آنها پنج روز بعد وی را به قتل رساندند. شیرویه با نام قباد دوم تاجگذاری کرد و دستور قتل ۱۷ تن از برادرانش را داد.
  • شوال – سریه عبدالله بن عتیک
  • شوال – سریه عبدالله بن رواحه در اسیر
  • شوال – سریه کرز بن جابر فهری
  • ذیقعده – بیعت رضوان یا بیعت تحت‌الشجره که در آن یاران پیامبر اسلام، پیش از صلح حدیبیه بر سر جان خود با او بستند.
  • ذیقعده – صلح حدیبیه میان مسلمانان مدینه و قبیله قریش
  • وقوع حادثه افک که در آن به عایشه همسر پیامبر اسلام و صفوان بن معطل تهمت زنا زده شد.
  • سریه عمرو بن امیه ضمر
  • عمرو بن امیه ضمری (ابو امیه) نامه پیامبر اسلام را برای نجاشی پادشاه حبشه برد.
  • دحیه بن خلیفه کلبی نامه پیامبر اسلام را برای هرقل پادشاه روم برد.

زادگان

[ویرایش]

درگذشتگان

[ویرایش]

  • رمضان – آناستاسیوس پارسی، سرباز زرتشتی ارتش ساسانی که مسیحی شد و به یکی از قدیسان مسیحیت تبدیل گشت.
  • شوال – خسرو پرویز، بیست و هفتمین شاهنشاه ساسانی
  • مهرهرمزد، اشراف‌زاده ساسانی که به فرمان شیرویه، خسرو پرویز را کشت اما کمی بعد به فرمان شیرویه خودش نیز کشته شد.
  • پُسدل، برادر شیرویه که به فرمان او کشته شد.
  • شهریار، برادر شیرویه که به فرمان او کشته شد.
  • مردانشاه برادر شیرویه که به فرمان او کشته شد.
  • راهزاد، سردار ساسانی که در جنگ با رومیان کشته شد.
  • شیرین، همسر خسرو پرویز که بر مزار او خودکشی کرد.
  • ذی‌حجه – ام رومان همسر ابوبکر و مادر عایشه
  • فاطمه بنت ربیعه (ام قرفه فزاری) در سریه زید بن حارثه کشته شد.
  • ثابت بن دحداح از یاران پیامبر اسلام
  • محرز بن نضله اخرم از یاران پیامبر اسلام که در غزوه ذی‌قرد کشته شد.
  • کنانه بن ربیع، رئیس قبیله خیبر

سال 7 هجری قمری

  • ۱۵ محرم ۷ هجری: چهارشنبه ۷ خرداد ۷ هجری؛ آغاز غزوه خیبر، میان مسلمانان مدینه و یهودیان خیبر.
  • اول ربیع‌الاول ۷ هجری: شنبه ۲۱ تیر ۷ هجری؛ پیروزی خیبر (گسترش اسلام، ص 47)

مناسبت‌ها

[ویرایش]

زادگان

[ویرایش]

علی ابن حسین مدائنی

سال 8 هجری قمری

  • اول صفر ۸ هجری: چهارشنبه ۱۳ خرداد ۸ هجری؛ اسلام آوردن بزرگان مشرک مکه
  • ۲۰ رمضان ۸ هجری: پنج‌شنبه ۲۴ دی ۸ هجری (630 م)؛ فتح مکه توسط پیامبر اسلام (گسترش اسلام، ص 47)
  • ۶ شوال ۸ هجری: شنبه ۱۰ بهمن ۸ هجری؛ غزوهٔ حنین

مناسبت‌ها

[ویرایش]

زادگان

[ویرایش]

عبدالله بن حارث

درگذشتگان

[ویرایش]

۵ جمادی‌الاول: جعفر بن ابی‌طالب از صحابه پیامبر اسلام، کشته شده در غزوه مؤته ذی القعده : زینب بنت محمد دختر پیامبر اسلام

  • سال 9 هجری قمری
  • اول محرم ۹ هجری: جمعه ۳ اردی‌بهشت ۹ هجری؛ صدور فرمان زکات
  • ۱۰ جمادی‌الاول ۹ هجری: شنبه، ۶ شهریور ۹ هجری شمسی؛ قتل خسروپرویز به دست پسرش شیرویه
  • اول رجب ۹ هجری: یکشنبه ۲۵ مهر ۹ هجری؛ غزوهٔ تبوک
  • ۴ ذی‌الحجه ۹ هجری: چهارشنبه ۲۵ اسفند ۹ هجری؛ عزل ابوبکر از ابلاغ سوره برائت به مراسم حج از سوی پیامبر به دستور الهی و اعزام علی بن ابی طالب برای این مأموریت
  • ۲۴ ذی‌الحجه ۹ هجری: چهارشنبه ۱۶ فروردین ۱۰ هجری؛ داستان مباهله میان پیامبر اسلام و کشیشان مسیحی

درگذشتگان

[ویرایش]

سال 10 هجری قمری

  • ۲۵ ذی‌القعده ۱۰ هجری: شنبه ۵ اسفند ۱۰ هجری؛ حرکت پیامبر از مدینه برای آخرین حج
  • ۸ ذی‌القعده ۱۰ هجری: یکشنبه ۶ اسفند ۱۰ هجری؛ تولد محمد بن ابی‌بکر
  • ۸ ذی‌الحجه ۱۰ هجری: جمعه ۱۸ اسفند ۱۰ هجری؛ انجام آخرین مراسم حج توسط پیامبر
  • ۱۸ ذی‌الحجه ۱۰ هجری: دوشنبه ۲۸ اسفند ۱۰ هجری؛ حادثهٔ غدیر خم
  • ۲۴ ذی‌الحجه ۱۰ هجری: یکشنبه ۵ فروردین ۱۱ هجری؛ نزول آیه ولایت (پس از ماجرای بخشیدن انگشتر توسط علی بن ابی‌طالب به یک مستمند)

مناسبت‌ها

[ویرایش]

زادگان

[ویرایش]

درگذشتگان

[ویرایش]

  • باذان، پسر ساسان فرماندار یمن

سال 11 هجری قمری

  • ۱۵ محرم ۱۱ هجری: یکشنبه ۲۶ فروردین ۱۱ هجری؛ ورود نمایندگان تیرهٔ نخع به مدینه و گرایش آن تیره به اسلام
  • ۲۷ صفر ۱۱ هجری: یکشنبه ۶ خرداد ۱۱ هجری؛ کشته شدن اسود عنسی (مدعی نبوت در یمن) به دست فرماندار ایرانی یمن، حرکت اسامة بن زید (سردار ۱۹ ساله) برای نبرد با روم از مدینه.
  • ۲۸ صفر ۱۱ هجری: دوشنبه ۷ خرداد ۱۱ هجری (هفتم ژوئن 632 م)؛ درگذشت پیامبر اسلام

مناسبت‌ها

[ویرایش]

زادگان

[ویرایش]

درگذشتگان

[ویرایش]