روزشمار تاریخ

خلفای راشدین

سال 11 هجری قمری

  • مصادره فدک توسط دستگاه خلافت
  • رویداد خانه فاطمه
  • بیعت اجباری علی بن ابیطالب با خلیفه اول
  • شروع جنگ های رده از جمادی اول یا جمادی الاخر که تا انتهای این سال طول کشید
  • ابوبکر لشکری به فرماندهی خالد به مقابله با طلیحه بن خویلد اسدی که مدعی نبوت بود فرستاد. (تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 6)
  • کشته شدن اسود بن (کعب) عنسی که دعوی پیامبری کرده بود بدست قیس بن مکشوح مرادی و فیروز دیلمی در خانه اش و در حال مستی (تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 6)

درگذشتگان

محرم سال 11 هجری

  • پیامبر سپاهی را به فرماندهی اسامه بن زید بن حارثه برای فرستادن به سمت شام آماده کرد. (طبری، جلد 4، ص 1311)
  • بیمار شدن پیامبر(طبری، جلد 4، ص 1311)
  • مرتد شدن ذوالخمار عبهله بن کعب (معروف به اسود) در یمن همراه با همه قوم مذحج بعد از حجه الوداع (طبری، جلد 4، ص 1312)
  • مرتد شدن مسیلمه در یمامه (طبری، جلد 4، ص 1312)
  • مرتد شدن طلیحه در دیار اسد (طبری، جلد 4، ص 1312)
  • شروع بیماری دوم پیامبر که از آن درگذشت (طبری، جلد 4، ص 1312)

صفر سال 11 هجری

  • ماجرای قلم و دوات
  • ۲۸ صفر ۱۱ هجری: دوشنبه ۷ خرداد ۱۱ هجری؛ درگذشت پیامبر اسلام (در سن 63 سالگی)
  • خاکسپاری محمد، پیامبر اسلام
  • ماجرای سقیفه بنی ساعده
  • ورود قبیله نخع از عرب های یمن به مدینه و پذیرش شام
  • بیعت با ابوبکر (یعقوبی، بیعت با ابوبکر را در تاریخ 2 ربیع‌الاول ذکر کرده است: تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 1)

ربیع‌الاول سال 11 هجری

۷ ربیع‌الاول ۱۱ هجری: سه‌شنبه ۱۵ خرداد ۱۱ هجری؛ حمله به خانهٔ فاطمه زهرا و علی

۳۰ ربیع‌الاول ۱۱ هجری: پنج‌شنبه ۷ تیر ۱۱ هجری؛ ابوبکر، لشکر اسامه بن زید را روانه کرد. اسامه به سرعت به ذوالمره و مسل تاخت و و لشکر در قبایل قضاعه پراکنده کرد و به ابل هجوم برد و با غنیمت برگشت. این لشکرکشی چهل و چند روز طول کشید. (طبری، ج 4، ص 1351)

ربیع‌الثانی سال 11 هجری

جمادی‌الاول سال 11 هجری

جمادی‌الثانی سال 11 هجری

۳ جمادی‌الثانی ۱۱ هجری: چهارشنبه ۷ شهریور ۱۱ هجری؛ درگذشت فاطمه زهرا دختر محمد

رجب سال 11 هجری

شعبان سال 11 هجری

رمضان سال 11 هجری

شوال سال 11 هجری

ذوالقعده سال 11 هجری

ذوالحجه سال 11 هجری

12 هجری قمری

صفر – نبرد رودخانه میان اعراب مسلمان و ارتش ساسانیان که به پیروزی اعراب انجامید.

ربیع‌الاول 12 هجری

  • ابوبکر لشکری به فرماندهی خالد به مقابله با مسیلمۀ (بن حبیب حنفی) کذاب که مدعی نبوت بود فرستاد. مسیلمه در معرکه جنگ توسط وحشی کشته شد. (تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 7)


زادگان

درگذشتگان

13 هجری قمری

زادگان

درگذشتگان

  • ۲۸ جمادی‌الاولی ۱۳ هجری: شنبه ۱۱ مرداد ۱۳ هجری؛ جنگ اجنادین و پیروزی مسلمانان بر رومیان
  • ۶ جمادی‌الآخر ۱۳ هجری: یک‌شنبه ۱۹ مرداد ۱۳ هجری؛ آغاز بیماری ابوبکر بن ابی‌قحافه
  • ۱۴ جمادی‌الثانی ۱۳ هجری: ۲۷ مرداد ۱۳ هجری شمسی؛ جنگ یغوث بین مسلمانان و رومیان و نزدیک نهر تیبیریه دمشق
  • ۲۲ جمادی‌الآخر ۱۳ هجری: سه‌شنبه ۴ شهریور ۱۳ هجری؛ درگذشت خلیفه ابوبکر بن ابی‌قحافه؛ خلافت عمر بن خطاب
  • ۱۸ جمادی‌الثانی ۱۳ هجری: جمعه ۳۱ مرداد ۱۳ هجری؛ جنگ مرج صُقّر در سوریه
  • ۱۹ جمادی‌الثانی ۱۳ هجری: یکشنبه اول شهریور ۱۳ هجری؛ آغاز محاصرهٔ دمشق
  • ۱۹ رجب ۱۳ هجری: یکشنبه ۳۰ شهریور ۱۳ هجری؛ در این ماه فتح دمشق به دست مسلمانان رخ داد
  • ۲۱ رجب ۱۳ هجری: سه‌شنبه اول مهر ۱۳ هجری؛ آغاز عملیات تعقیب رومی‌های فراری از دمشق توسط مسلمانان موسوم به نبرد مرج الدیباج
  • ۲ شعبان ۱۳ هجری: شنبه، ۱۲ مهر ۱۳ هجری؛ بازگشت مسلمانان از جنگ مرج الدیباج
  • ۱۶ شعبان ۱۳ هجری: شنبه، ۲۶ مهر ۱۳ هجری؛ جنگ عبدالقدس بین مسلمانان و رومیان با پیروزی مسلمانان
  • ۲۸ ذی‌القعده ۱۳ هجری: دوشنبه ۶ بهمن ۱۳ هجری؛ شکست رومیان در نبرد فحل و فتح شهر فحل به دست مسلمانان

14 هجری قمری

زادگان

درگذشتگان

15 هجری قمری

زادگان

درگذشتگان

  • سعد بن عباده از اشراف و بزرگان مدینه رئیس قبیله خرزج ، صحابی و مشاور پیامبر
  • ۷ رجب ۱۵ هجری: پنج‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۵ هجری؛ آغاز جنگ یرموک بین مسلمانان و رومیان
  • ۱۲ رجب ۱۵ هجری: سه شنبه اول شهریور ۱۵هجری شمسی؛ پیروزی مسلمانان در یرموک

16 هجری قمری

درگذشتگان

17 هجری قمری

18 هجری قمری

19 هجری قمری

20 هجری قمری

  • فتح مصر بدست عمروعاص
  • اجرای معاهده بابلیون در اسکندریه و خروج ارتش روم
  • تاسیس دیوان ها برای اداره حکومت توسط عمر بن خطاب
  • اخراج کامل یهودیان از خیبر و تقسیم بین آن میان مسلمانان
  • فتح شوشتر توسط مسلمانان به گزارش برخی از نویسندگان

درگذشتگان

21 هجری قمری

درگذشتگان

22 هجری قمری

درگذشتگان

23 هجری قمری

درگذشتگان

  • ۲۶ ذی‌الحجة ۲۳ هجری: چهارشنبه ۱۵ آبان ۲۳؛ درگذشت خلیفه عمر بن خطاب

24 هجری قمری

25 هجری قمری

۱۱ ذی الحجه ، نوشته شدن دعای صباح توسط علی بن ابیطالب

زادگان

26 هجری قمری

  • ۴ شعبان ۲۶ هجری: دوشنبه ۲۷ اردیبهشت ۲۶؛ تولد عباس بن علی
  • تولد عبدالملک بن مروان

27 هجری قمری

28 هجری قمری

29 هجری قمری

30 هجری قمری

درگذشتگان

31 هجری قمری

  • ۲۸ ربیع‌الاول ۳۱: جمعه ۲۹ آبان ۳۰ هجری شمسی؛ قتل یزدگرد و انقراض دولت ساسانی
  • اول ذی‌الحجة ۳۱ هجری: شنبه ۲۶ تیر ۳۱؛ در این ماه ابوذر غفاری در تبعید ربذه درگذشت.

زادگان

  • ام الخیر بنت الحسن بن علی

32 هجری قمری

درگذشتگان

33 هجری قمری

زادگان

درگذشتگان

34 هجری قمری

  • گسترش نارضایتی از خلافت عثمان بن عفان و اجتماع مخالفان بر علیه او

درگذشتگان

35 هجری قمری

  • ۸ صفر ۳۵ هجری: دوشنبه ۲۸ مرداد ۳۴؛ درگذشت سلمان فارسی از یاران پیامبر
  • اول ذی‌القعده ۳۵ هجری: یکشنبه ۱۴ اردیبهشت ۳۵؛ بازگشت انقلابیون مصری و محاصره دولت خلیفه عثمان
  • ۱۸ ذی‌الحجه ۳۵ هجری: جمعه ۳۰ خرداد ۳۵ هجری شمسی؛ قتل خلیفه عثمان بن عفان به دست انقلابیون مصر و عراق؛ بیعت مردم با علی بن ابی‌طالب

درگذشتگان

36 هجری قمری

  • اول ربیع‌الاول ۳۶ هجری: یکشنبه ۹ شهریور ۳۵ هجری شمسی؛ نامهٔ معاویه به علی بن ابی‌طالب مبنی بر سرپیچی
  • ۲۹ ربیع‌الاول ۳۶: حرکت علی از مدینه به سمت بصره برای جنگ جمل
  • ۱۵ جمادی‌الاخر ۳۶ هجری: جمعه ۲۱ آذر ۳۵ هجری شمسی؛ جنگ جمل و قتل طلحة بن عبیدالله و زبیر بن عوام
  • اول رجب ۳۶ هجری: شنبه ۶ دی ۳۵ هجری شمسی؛ فرستادن عایشه از بصره به مدینه به دستور علی بن ابی‌طالب
  • ۱۲ رجب ۳۶ هجری: چهارشنبه ۱۷ دی ۳۵ هجری‌شمسی؛ ورود علی به شهر کوفه و انتخاب آن به عنوان پایتخت دولت اسلام
  • اول رمضان ۳۶ هجری: سه‌شنبه ۵ اسفند ۳۵ هجری؛ انتصاب محمد بن ابی‌بکر از سوی علی به فرمانداری مصر
  • ۵ شوال ۳۶ هجری (657 م): دوشنبه ۱۰ فروردین ۳۶ هجری؛ حرکت سپاه علی بن ابی‌طالب به سوی سوریه برای نبرد با معاویه

درگذشتگان

37 هجری قمری

  • اول محرم ۳۷ هجری: دوشنبه اول تیر ۳۶ هجری؛ آتش‌بس موقت میان سپاهیان علی و معاویه در صفین
  • اول صفر ۳۷ هجری: چهارشنبه ۳۱ تیر ۳۶؛ پایان آتش‌بس و از سرگیری نبرد صفین این بار به شکل گسترده‌تر بین سپاه علی و معاویه
  • ۷ صفر ۳۷ هجری: سه‌شنبه ۶ مرداد ۳۶؛ آغاز مرحلهٔ نبرد سراسری میان دوسپاه علی ومعاویه در صفین
  • ۹ صفر ۳۷ هجری: پنج‌شنبه ۸ مرداد ۳۶؛ نبرد شبانه‌روزی در صفین مشهور به نبرد لیلةالهریر؛ قتل عمار بن یاسر
  • ۱۰ صفر ۳۷ هجری: جمعه ۹ مرداد ۳۶؛ بالا رفتن قرآن بر نیزه‌های اردوی معاویه و تحمیل حکمیت بر علی بن ابی‌طالب، توقف نبرد صفین
  • ۱۳ صفر ۳۷ هجری: دوشنبه ۱۲ مرداد ۳۶؛ امضای قرارداد حکمیت بین علی بن ابی‌طالب و معاویة بن ابوسفیان
  • ۱۰ جمادی‌الثانی ۳۷ هجری: عهدنامهٔ علی به اهالی نجران
  • ۱۰ شوال ۳۷ هجری: چهارشنبه ۴ فروردین ۳۷؛ بیعت خوارج با عبدالله بن وهب راسبی در کوفه
  • ۱۳ شوال ۳۷ هجری: شنبه ۷ فروردین ۳۷؛ خروج خوارج از کوفه به سمت نهروان

زادگان

درگذشتگان

38 هجری قمری

  • ۹ صفر ۳۸ هجری: سه شنبه ۲۹ تیر ۳۷؛ وقوع نبرد نهروان و پیروزی علی ابن ابی‌طالب در این جنگ بر خوارج.
  • ۱۰ جمادی‌الاولی ۳۸ هجری: یک‌شنبه ۲۵ مهر ۳۷؛ شکست فرماندار علی در مصر، محمد بن ابی‌بکر و سقوط مصر به دست سپاه معاویه به فرماندهی عمروعاص؛
  • ۱۵ جمادی‌الاولی ۳۸ هجری: جمعه ۳۰ مهر ۳۷؛ دستگیری و اعدام محمد بن ابی‌بکر به دستور عمروعاص
  • ۵ شعبان ۳۸ هجری: یکشنبه ۱۹ دی ۳۷؛ تولد علی بن الحسین مشهور به زین العابدین

زادگان

درگذشتگان

39 هجری قمری

درگذشتگان

40 هجری قمری

  • ۲۰ شعبان ۴۰ هجری: سه‌شنبه ۱۱ دی ۳۹؛ ورود ابن ملجم مرادی به کوفه برای قتل علی بن ابی‌طالب
  • ۱۹ رمضان ۴۰ هجری: سه‌شنبه ۹ بهمن ۳۹؛ ضربت خوردن علی بن ابی‌طالب در مسجد کوفه به دست ابن ملجم مرادی
  • ۲۱ رمضان ۴۰ هجری (24 ژانویه 661 م): پنج‌شنبه ۱۱ بهمن ۳۹؛ شهادت علی‌ بن ابی‌طالب در کوفه
  • بیعت خلافت مردم با حسن بن علی (تاریخ طبری، ج 7، ص 2713)
  • حسن بن علی، لشگری جهت نبرد با معاویه آماده و نزدیک مدائن جای گرفت. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2714). قیس بن سعد را با 12 هزار نفر مقدمه سپاه از پیش فرستاد و معاویه نیز با سپاه شام در مسکن جای گرفت. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2714)
  • حسن بن علی، قیس بن سعد را از فرماندهی لشکر برکنار و عبیدالله بن عباس را سالار سپاه کرد. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2713)
  • در ایلیا با معاویه بیعت خلافت کردند (تاریخ طبری، ج 7، ص 2716).
  • عبیدالله بن عباس، به معاویه نامه نوشت و امان خواست به شرط آنکه اموالی را که گرفته بود نگه دارد. معاویه ابن عامر را با لشکری به سوی او فرستاد که عبیدالله شبانه سپاه خویش را رها کرد و به نزد ابن عامر فرار کرد. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2718)
  • پراکندگی در لشکر حسن بن علی. سراپردۀ ایشان غارت و به ایشان ضربتی زده شد.
    حسن وارد مدائن شد و در قصر بیضا جای گرفت. عامل مدائن، سعد بن مسعود، عموی مختار بن ابی عبید ثقفی بود. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2714)