بنی امیه – روزشمار تاریخ

زیاد بن ابیه، با حکم معاویه، فرماندار بصره شد. (اخبارالطوال، ص 260)
مغیره بن شعبه، بزرگان کوفه را به بیعت ولایتعهدی یزید دعوت کرد.
خروج شبیب بن بجرۀ اشجعی و نبرد مغیره با وی و کشته شدن شبیب
درگذشت مغیره به شعبه، فرماندار کوفه (اخبارالطوال، ص 260)
زیاد بن ابیه، بعد از درگذشت مغیره، با حکم معاویه، به فرمانداری همزمان بصره و کوفه رسید. (اخبارالطوال، ص 260)

سال 41 هجری قمری

محرم 41 هجری

صفر41 هجری

ربیع‌الثانی 41 هجری

صلح حسن بن علی و معاویه. امام حسن به معاویه دربارۀ صلح نامه‌ای نوشت و معاویه عبدالله بن عامر و عبدالرحمان بن سمره از طرف معاویه به مدائن آمدند و هرچه را حسن می‌خواست تعهد کردند. یکی از شروط حسن این بود که از بیت المال کوفه، پنج هزار هزار بگیرد و خراج دارابگرد از آن او باشد. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2714 و 2715). معاویه هیچ کدام از تعهدات خود را انجام نداد (تاریخ طبری، ج 7، ص 2717)
حسن به قیس که با 12 هزار کس بر مقدمه لشکر بود، فرمان داد که به اطاعت معاویه درآید ولی قیس بدون امام جنگ با معاویه را ترجیح داد. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2715)
نگهبانان سپاه حسن، بعد از فرار عبیدالله، قیس بن سعد را سالار خویش کردند. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2718). معاویه با لشکر خویش به نزدیک وی آمدند و طوماری نزد وی فرستاد که قیس درباره جان و مال لشکریان خود امان خواست. معاویه پذیرفت و قیس و یاران وی به اطاعت معاویه درآمدند. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2719)

جمادی‌الاول 41 هجری

معاویه در غرۀ جمادی‌الاول وارد کوفه شد و مردم با ایشان بیعت کردند. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2719)
معاویه در نخیله جا گرفته بود که پانصد نفر از حروریان به سالاری فروه بن نوفل اشجعی بر ضد معاویه قیام کردند. معاویه مردم کوفه را برعلیه خوارج بسیج کرد. مردم اشجع، فروه بن نوفل را ببردند و خوارج عبدالله بن ابی الحر را سالار خویش کردند که همگی در نبرد با مردم کوفه کشته شدند. سالاری فروه بن نوفل اشجعی بر ضد معاویه قیام کردند. معاویه مردم کوفه را برعلیه خوارج بسیج کرد. مردم اشجع، فروه بن نوفل را ببردند و خوارج عبدالله بن ابی الحر را سالار خویش کردند که همگی در نبرد با مردم کوفه کشته شدند. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2720 ، یعقوبی، ج 2، ص 144)
معاویه حسن و حسین را از کوفه به سوی مدینه فرستاد. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2717)
معاویه هنگام خروج از کوفه به سمت شام، ابتدا عبدالله بن عمرو بن عاص را عامل کوفه کرد و سپس مغیره بن شعبه را بجای وی برگماشت. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2721)

رجب 41 هجری

بعد از صلح، حمران بن ابان در بصره قیام و بر بصره تسلط یافت. معاویه بسر بن ابی ارطاه را سوی حمران فرستاد که بسر شهر را پس گرفت. بسر شش ماه در بصره بود. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2723)
معاویه به زیاد که از دورۀ علی بن ابیطالب، حاکم فارس بود و در استخر اقامت گرفته بود نامه‌ای نوشت که اموالی را که در نزدش است به معاویه پس دهد. زیاد نامه نوشت که چیزی پیش من باقی نمانده. معاویه بدو نوشت که بنزد معاویه رود ولی زیاد نرفت. بسر پسران بزرگ زیاد، عبدالرحمان و عبدالله و عباد را بگرفت و به زندان کرد و به زیاد نامه نوشت که به نزد معاویه رود تا پسرانش را نکشد. زیاد اعتنا نکرد و بسر قصد کشتن پسران زیاد کرد که با وساطت ابوبکره، و با دستور معاویه، بسر از خون پسران زیاد گذشت (تاریخ طبری، ج 7، ص 2723).

زادگان:

علی بن عبدالله بن عباس تولد یافت. (تاریخ طبری، ج 7، ص 2727. به قولی در سال چهلم به نقل از واقدی)

سال 42 هجری قمری

صلح معاویه به پادشاه روم بر صد هزار دینار (یعقوبی، ج 2، ص 144)
عبدالله به عامر، عبدالرحمن بن سمره را به خراسان فرستاد و او همراه عبدالله بن خازم سلمی به بلخ و کابل لشکرکشی کرد. (یعقوبی، ج 2، ص 145)
مسلمانان به غزای آلان رفتند. (طبری، ج 3، ص 2727)
مسلمانان به غزای روم رفتند. (طبری، ج 3، ص 2727)
تولد حجاج بن یوسف. (طبری، ج 3، ص 2727)
معاویه، مروان بن حکم را ولایتدار مدینه کرد. (طبری، ج 3، ص 2727)
معاویه، خالد بن عاص بن هشام را ولایتدار مکه کرد. (طبری، ج 3، ص 2727)
بسر بن ابی ارطاه عامری سوی مدینه و مکه و یمن رفت و بسیار کس از مسلمانان بکشت (طبری، ج 3، ص 2732)
معاویه، زیاد بن ابیه را با کمک مغیره بن شعبه، به خود متمایل کرد (طبری، ج 3، ص 2732) و و نسب او را به ابوسفیان ملحق کرد. (یعقوبی، ج 2، ص 146)

جمادی الثانی 42

بیعت خوارج با مستورد بن علفه تیمی در کوفه (طبری، ج 3، ص 2732)

سال 43 هجری قمری

خروج مستورد بن علفه تیمی از تیم الرباب. مغیره لشکری بسوی او فرستاد و او و همراهانش در ساباط کشته شدند (یعقوبی، ج 2، ص 149، تاریخ طبری ج 7، ص 2738)
خروج ابوالمستورد معاذ بن جوین طائی. مغیره سوارانی بفرماندهی مردی از همدان بر سر او فرستاد و او را کشتند. (یعقوبی، ج 2، ص 149)
خروج دسته ای از موالی (عجمها) به فرماندهی ابوعلی کوفی مولای بنی حارث ابن کعب. مغیره مردی از بَجیله را بر سر ایشان فرستاد و در بادوریا نبرد کردند تا همگی کشته شدند. (یعقوبی، ج 2، ص 149)
غزای روم به وسیلۀ بسر بن ابی ارطا. (تاریخ طبری ج 7، ص 2737)
عبدالله بن عامر، عبدالله بن خازمبن ظبیان را ولایتدار خراسان کرد و قیس بن هیثم از آنجا بازگشت. (تاریخ طبری ج 7، ص 2774)

رمضان سال 43

شوال سال 43

اول شوال 43

عمروعاص والی معاویه بن ابوسفیان در مصر و در سن 91 سالگی درگذشت. (یعقوبی سن عمروعاص را 98 سال ذکر کرده است (یعقوبی، ج 2، ص 150) و تاریخ طبری ج 7، ص 2737). معاویه، عبدالله بن عمروبن عاص را بعد از مرگ پدرش، بر مصر گذاشت و دو سال ولایتدار آنجا بود. (تاریخ طبری ج 7، ص 2737)

سال 45 هجری قمری

درگذشت صحابی زید بن ثابت در مدینه

سال 49 هجری قمری

ازدواج زهرا بنت عبیدالله ابن عثمان با عبدالله بن علی بن ابی طالب

سال 50 هجری قمری

ساخته شدن مسجد جامع قیروان در تونس توسط عقبه بن نافع.
درگذشت عقیل بن ابیطالب

صفر 50 هجری

۲۸ صفر ۵۰ هجری

درگذشت حسن بن علی

سال 51 هجری قمری

فاطمه بنت عبدالله بن علی در این سال بدنیا آمد
کشته شدن حجر بن عدی به دستور معاویه (اخبارالطوال، ص 264)

سال 53 هجری قمری

درگذشت زیاد بن ابیه، فرماندار بصره و کوفه

سال 56 هجری قمری

درگذشت قثم بن عباس بن ابیطالب

سال 57 هجری قمری

* سوم صفر ۵۷ هجری

(سه شنبه ۲۸ آبان ۵۵) تولد محمد بن علی مشهور به الباقر

سال 58 هجری قمری

درگذشت عایشه همسر پیغمبر. ابوهریره بر پیکر عایشه نماز خواند.
درگذشت عبیدالله بن عباس بن عبدالمطلب

سال 59 هجری قمری

درگذشت ابوهریره در سن 78 سالگی

سال 60 هجری قمری

۱۵ رجب ۶۰ هجری (680 م)

(شنبه ۴ اردی‌بهشت ۵۹) درگذشت خلیفه معاویة بن ابی‌سفیان اموی و جانشینی پسرش یزید بن معاویه

۲۲ رجب ۶۰ هجری

(شنبه ۱۱ اردی‌بهشت ۵۹) بیعت مردم شام با یزید بن معاویه
۲۸ رجب ۶۰ هجری: جمعه ۱۷ اردی‌بهشت ۵۹ هجری؛ خروج شبانهٔ حسین از مدینه به مکه
۳ شعبان ۶۰ هجری: چهارشنبه ۲۲ اردی‌بهشت ۵۹؛ ورود حسین به مکه
اول رمضان ۶۰: سه شنبه ۱۸ خرداد ۵۹؛ کسوف
۱۰ رمضان ۶۰ هجری: پنج‌شنبه ۲۷ خرداد ۵۹؛ وصول نخستین نامه‌های دعوت کوفیان از حسین
۱۲ رمضان ۶۰ هجری: شنبه ۲۹ خرداد ۵۹؛ وصول صد وپنجاه دعوتنامهٔ دیگر از سوی کوفیان به نزد حسین
۱۴ رمضان ۶۰ هجری: دوشنبه ۳۱ خرداد ۵۹؛ وصول چندهزار امضا از کوفه به مکه مبنی بر دعوت از حسین
۱۵ رمضان ۶۰ هجری: سه‌شنبه اول تیر ۵۹؛ آغاز سفر مسلم بن عقیل از مکه به سوی کوفه برای بیعت گرفتن از کوفیان، خسوف کامل
۵ شوال ۶۰ هجری: دوشنبه ۲۱ تیر ۵۹؛ ورود مسلم بن عقیل به کوفه
۱۱ ذی‌القعده ۶۰ هجری: دوشنبه ۲۵ مرداد ۵۹؛ ارسال نامهٔ مسلم بن عقیل به حسین مبنی بر آمادگی مردم کوفه و مساعد بودن اوضاع شهر کوفه برای قیام
۷ ذی‌الحجه ۶۰ هجری: شنبه ۲۰ شهریور ۵۹؛ دستگیری هانی بن عروه رئیس قبیلهٔ مذحج و میزبان مسلم بن عقیل به دستور عبیدالله بن زیاد
۸ ذی‌الحجه ۶۰ هجری: یکشنبه ۲۱ شهریور ۵۹؛ خروج حسین بن علی از مکه به سوی کوفه؛ قیام مردم کوفه به رهبری مسلم بن عقیل علیه فرماندار عبیدالله بن زیاد (گماشتهٔ امویان) و شکست قیام
۹ ذی‌الحجه ۶۰ هجری: دوشنبه ۲۲ شهریور ۵۹؛ دستگیری مسلم بن عقیل و اعدام مسلم بن عقیل و هانی‌بن عروه به دستور عبیدالله بن زیاد فرماندار دولت اموی در کوفه
۲۰ ذی‌الحجة ۶۰ هجری: جمعه ۲ مهر ۵۹؛ ورود کاروان حسین به منطقهٔ فید در عراق
۲۲ ذی‌الحجه ۶۰ هجری: یکشنبه ۴ مهر ۵۹؛ اعدام میثم تمار از شیعیان کوفه به دستور عبیدالله بن زیاد
۲۶ ذی‌الحجه ۶۰ هجری: پنج‌شنبه ۸ مهرماه ۵۹؛ کاروان حسین در منطقهٔ زرود؛ همراه شدن زهیر بن قین با کاروان حسین؛ رسیدن خبر قتل مسلم و هانی به حسین
۲۷ ذی‌الحجه ۶۰ هجری: جمعه ۹ مهرماه ۵۹؛ رسیدن سپاه حر بن یزید ریاحی از سوی عبیدالله بن زیاد به کاروان حسین
۲۸ ذی‌الحجه ۶۰ هجری: شنبه ۱۰ مهرماه ۵۹؛ رسیدن خبر قتل عبدالله بن یقطر برادر شیری حسین و قاصد او به کوفه؛ حسین از منطقهٔ عذیب الهجانات عبور می‌کند

سال 61 هجری قمری

اول محرم ۶۱: دوشنبه ۱۲ مهر ۵۹؛ توقف شبانهٔ کاوران حسین در منزلگاه‌ِ بنی‌مقاتل
دوم محرم ۶۱: سه شنبه ۱۳ مهر ۵۹؛ ورود کاروان حسین بن علی به کربلا
سوم محرم ۶۱: چهارشنبه ۱۴ مهر ۵۹؛ ورود سپاه عمر بن سعد به کربلا
۶ محرم ۶۱: شنبه ۱۷ مهر ۵۹؛ افزایش قوای عمر بن سعد به بیست هزار نفر؛ حملهٔ گروهان‌هایی از لشکر عمر بن سعد به دهات بنی‌اسد در نزدیکی کربلا برای جلوگیری از پیوستن عشایر اطراف به حسین
۷ محرم ۶۱: یکشنبه ۱۸ مهر ۵۹؛ صدور دستور منع آب از اردوگاه حسین به فرمان عبیدالله بن زیاد
۸ محرم ۶۱: دوشنبه ۱۹ مهر ۵۹؛ درگیری شبانه و بدون تلفات ۳۰ تن از یاران حسین با نگهبانان رودخانه به منظور به دست آوردن آب؛ ملاقات شبانهٔ حسین بن علی با عمر بن سعد
۹ محرم ۶۱: سه شنبه ۲۰ مهر ۵۹؛ ورود شمر به کربلا با دستور حمله از سوی عبیدالله بن زیاد؛ محاصره کامل اردوی حسین
۱۰ محرم ۶۱: چهارشنبه ۲۱ مهر ۵۹؛ عاشورای حسینی
۱۱ محرم ۶۱: پنج‌شنبه ۲۲ مهر ۵۹؛ انتقال کاروان اسیران کربلا به کوفه؛ تدفین اجساد کشته‌شدگان سپاه عمر بن سعد توسط سپاهیان و سپس حرکت سپاه به سوی کوفه
۱۲ محرم ۶۱: جمعه ۲۳ مهر ۵۹؛ ورود کاروان اسیران کربلا به کوفه؛ تدفین پیکر حسین بن علی اجساد کشته‌شدگان سپاه حسین توسط عشایر بنی‌اسد
۱۳ محرم ۶۱: شنبه ۲۴ مهر ۵۹؛ قتل عبدالله بن عفیف کندی به دستور عبیدالله بن زیاد به خاطر اعتراضش به فاجعهٔ کربلا
۱۵ محرم ۶۱: دوشنبه ۲۶ مهر ۵۹؛ ارسال کاروان اسیران کربلا به دمشق
اول صفر ۶۱: چهارشنبه ۱۲ آبان ۵۹؛ ورود اسیران کربلا به دمشق (مرکز خلافت اموی)
۵ صفر ۶۱: یکشنبه ۱۶ آبان ۵۹؛ درگذشت رقیه دختر حسین بن علی در دمشق
۲۰ صفر ۶۱: دوشنبه اول آذر ۵۹؛ نخستین اربعین حسینی که با زیارت قبر حسین توسط جابر بن عبدالله انصاری از یاران کهنسال پیامبر برگزار می‌شود

سال 62 هجری قمری

۱۵ رجب ۶۲: یکشنبه ۱۳ فروردین ۶۱؛ درگذشت زینب دختر علی و خواهر حسین از بازماندگان حادثهٔ کربلا

سال 63 هجری قمری

۲۶ ذی‌الحجة ۶۳: چهارشنبه ۷ شهریور ۶۲؛ آغاز نبرد میان سپاه یزید بن معاویه به فرماندهی مسلم بن عقبه و نیروهای شورشی و معترض مدینه
۲۸ ذی‌الحجه ۶۳: جمعه ۹ شهریور ۶۲؛ واقعهٔ حره و قتل عام مردم مدینه به دست سپاه یزید بن معاویه به فرماندهی مسلم بن عقبه

سال 64 هجری قمری

۲۳ محرم ۶۴: دوشنبه ۲ مهر ۶۲؛ درگذشت مسلم بن عقبه فرماندهٔ سپاه یزید در مسیر حرکت به مکه برای سرکوبی شورش عبدالله بن زبیر. حصین بن نمیر جانشین او می‌شود.
۲۶ محرم ۶۴ هجری: پنج‌شنبه ۵ مهر ۶۲؛ آغاز محاصره مکه به دست سپاهیان یزید (به فرماندهی حصین بن نمیر) به منظور سرکوب عبدالله بن زبیر
اول ربیع‌الاول ۶۴ هجری: چهارشنبه ۹ آبان ۶۲؛ کشته شدن مسور بن مخرمة در خانه خدا
سوم ربیع‌الاول ۶۴ هجری: جمعه ۱۱ آبان ۶۲؛ سنگباران شهر مکه با منجنیق‌های آتشین توسط سپاه یزید به فرماندهی حصین بن نمیر؛ سوزانده شدن کعبه
۱۴ ربیع‌الاول ۶۴ هجری: سه‌شنبه ۲۲ آبان ۶۲؛ درگذشت یزید بن معاویه و جانشینی پسرش معاویة بن یزید
اول ربیع‌الثانی ۶۴ هجری: جمعه ۹ آذر ۶۲؛ رسیدن خبر مرگ یزید به سپاهیانش در مکه؛ پایان محاصره وسنگباران مکه؛ بازگشت سپاهیان یزید به دمشق و بیعت مردم مکه با عبدالله بن زبیر به عنوان خلیفهٔ مسلمین
۲۵ ربیع‌الثانی ۶۴ هجری: شنبه ۳ آذر ۶۲؛ استعفای معاویة بن یزید. مروان بن حکم اموی به‌طور موقت قدرت را به دست می‌گیرد.
۲۵ جمادی‌الاولی ۶۴ هجری: سه‌شنبه ۲ بهمن ۶۲؛ درگذشت مشکوک معاویة بن یزید
اول جمادی‌الثانی ۶۴ هجری: دوشنبه ۸ بهمن ۶۲؛ مردم بصره عبیدالله بن زیاد را کنار زده و عبدالله بن حارث را به فرمانداری بر می‌گزینند. عبیدالله در خانهٔ سران بصره پنهان می‌شود.
اول شوال ۶۴ هجری: یکشنبه ۴ خرداد ۶۴؛ جنگ بصره میان هواداران عبدالله بن زبیر و طرفداران عبیدالله بن زیاد. پیروزی هواداران عبدالله بن زبیر و فرار شبانهٔ عبیدالله به دمشق.
۳ ذی‌القعده ۶۴ هجری: چهارشنبه ۴ تیر ۶۳؛ بیعت بنی‌امیه با مروان بن حکم و انتقال خلافت از خانوادهٔ ابوسفیان به خانوادهٔ حکم بن ابی‌العاص بن امیه (شرط بیعت این بود که پس از مرگ مروان، پسر خردسال یزید به خلافت برسد اما این اتفاق نیفتاد و خلافت در خاندان مروان باقی‌ماند تا انقراض دولت اموی)
۲۵ ذی‌القعده ۶۴ هجری: پنج‌شنبه ۲۶ تیر ۶۳؛ آغاز نبرد مرج‌راهط بین طرفداران دولت بنی‌امیه به ریاست مروان بن حکم و طرفداران دولت عبدالله بن زبیر به فرماندهی ضحاک بن قیس در سوریه
۱۵ ذی‌الحجه ۶۴ هجری: چهارشنبه ۱۵ مرداد ۶۳؛ قتل ضحاک بن قیس و پایان جنگ مرج‌راهط به نفع بنی‌امیه؛ تثبیت دولت اموی در سوریه

سال 65 هجری قمری

اول ربیع‌الثانی ۶۵ هجری: سه‌شنبه ۲۷ آبان ۶۳؛ آغاز قیام توابین به رهبری سلیمان بن صرد خزاعی به منظور خونخواهی حسین و تأسیس دولت شیعی
دوم ربیع‌الثانی ۶۵ هجری: چهارشنبه ۲۸ آبان ۶۳؛ گردآمدن ۴ هزار نفر از توابین در اردوگاه نخیله
۴ ربیع‌الثانی ۶۵ هجری: جمعه ۳۰ آبان ۶۳؛ خروج لشکر توابین از کوفه به قصد زیارت حسین بن علی به کربلا
۵ ربیع‌الثانی ۶۵ هجری: شنبه اول آذر ۶۳؛ زیارت قبر حسین توسط توابین
۶ ربیع‌الثانی ۶۵ هجری: یکشنبه دوم آذر ۶۳؛ حرکت سپاه توابین از کربلا به سوی دمشق
۱۷ جمادی‌الاولی ۶۵ هجری: جمعه ۱۲ دی ۶۳؛ اردو زدن سپاه توابین در عین‌الورده در سوریه
۲۲ جمادی‌الاولی ۶۵ هجری: چهارشنبه ۱۷ دی ۶۳؛ ورود لشکر دوازده‌هزارنفری امویان به فرماندهی حصین بن نمیر به عین‌الورده و نبرد نخستین؛ پیروزی توابین
۲۳ جمادی‌الاولی ۶۵ هجری: پنج‌شنبه ۱۸ دی ۶۳؛ افزایش ۸ هزار نیروی کمکی به سپاه امویان؛ ادامه نبرد بین سپاه توابین وسپاه امویان
۲۴ جمادی‌الاولی ۶۵هجری: جمعه ۱۹ دی ۶۳؛ شکست توابین به دست عبیدالله بن زیاد فرماندهٔ کل نیروهای اموی؛ کشته شدن سران توابین و سلیمان بن صرد در جریان جنگ؛ نجات‌یافتگان به سمت کوفه می‌روند.
۳ رمضان ۶۵ هجری: پنج‌شنبه ۲۷ فروردین ۶۴ (685 م)؛ درگذشت مروان بن حکم خلیفهٔ امویان؛ جانشینی عبدالملک بن مروان
۲۴ رمضان ۶۵ هجری: پنج‌شنبه ۱۸ اردی‌بهشت ۶۴؛ ورود عبدالله بن مطیع به کوفه به عنوان فرماندار از سوی عبدالله بن زبیر

سال 66 هجری قمری

۱۱ ربیع‌الاول ۶۶هجری: دوشنبه ۲۷ مهر ۶۴؛ تشدید نیروهای شرطی در کوفه از سوی عبدالله بن مطیع برای جلوگیری از قیام مختار و شیعیان هوادارش
۱۲ ربیع‌الاول ۶۶ هجری: سه‌شنبه ۲۸ مهر ۶۴؛ آغاز قیام مختار بن ابوعبید ثقفی و آغاز جنگ شهری در کوفه بین نیروهای عبدالله بن مطیع (فرماندار عبدالله بن زبیر) و نیروهای مختار به فرماندهی ابراهیم بن مالک اشتر
۱۳ ربیع‌الاول ۶۶ هجری: چهارشنبه ۲۹ مهر ۶۴؛ محاصرهٔ فرمانداری کوفه توسط نیروهای مختار
۱۶ ربیع‌الاول ۶۶ هجری: شنبه ۲ آبان ۶۴؛ فرار عبدالله بن مطیع از فرمانداری و پنهان‌شدن او در خانهٔ نوادگان ابوموسی اشعری؛ ورود مختار به قصر فرمانداری
۱۹ ذی‌الحجه ۶۶ هجری: سه‌شنبه ۲۹ تیر ۶۵؛ نخستین نبر سپاه مختار به فرماندهی یزید بن انس با سپاه امویان به فرماندهی عبیدالله بن زیاد در نزدیکی موصل؛ پیروزی سپاه مختار؛ درگذشت یزید بن انس بر اثر بیماری؛ شایعهٔ شکست سپاه مختار در کوفه
۲۰ ذی‌الحجه ۶۶ هجری: چهارشنبه ۳۰ تیر ۶۵؛ ارسال نیروی تقویتی از کوفه به فرماندهی ابراهیم بن مالک اشتر به سوی موصل؛ تصمیم اشراف کوفه برای شورش علیه مختار
۲۱ ذی‌الحجه ۶۶ هجری: پنج‌شنبه ۳۱ تیر ۶۵؛ شورش اشراف کوفه علیه مختار؛ ارسال پیک مختار به ابراهیم بن مالک اشتر و بازگشت او از مأموریتش برای نبرد با اشراف؛ جنگ داخلی در کوفه؛ کشته شدن بسیاری از قاتلین حسین به دست مختار؛ سرکوب شورش اشراف
۲۵ ذی‌الحجه ۶۶ هجری: دوشنبه ۴ مرداد ۶۵؛ حرکت مجدد سپاه ابراهیم بن مالک اشتر به سوی موصل برای نبرد با سپاه امویان به فرماندهی عبیدالله بن زیاد

سال 67 هجری قمری

۱۰ محرم ۶۷ هجری: دوشنبه ۱۸ مرداد ۶۵؛ قتل عبیدالله بن زیاد در نبرد با سپاه مختار (به فرماندهی ابراهیم بن اشتر) در نبرد خازر در نزدیکی موصل
۱۴ رمضان ۶۷هجری: چهارشنبه ۱۷ فروردین ۶۶؛ قتل مختار در نبرد با مصعب بن زبیر برادر عبدالله بن زبیر؛ اعدام شش‌هزار هوادار ایرانی و عرب مختار

691 م-694 م

قبه الصخره در بیت المقدس بنا می‌شود. (گسترش اسلام، ص 6)

سال 72 هجری قمری

۱۳ جمادی‌الاولی ۷۲ هجری: پنج‌شنبه ۲۳ مهر ۷۰: قتل مصعب بن زبیر و ابراهیم بن مالک اشتر در نبرد با سپاه عبدالملک بن مروان اموی به فرماندهی حجاج بن یوسف ثقفی

سال 73 هجری قمری

اول ذی‌القعده ۷۳ هجری: دوشنبه ۹ فروردین ۷۱: آغاز محاصرهٔ عبدالله بن زبیر در مکه توسط سپاه امویان به فرماندهی حجاج بن یوسف ثقفی
۱۷ جمادی‌الاولی ۷۳ هجری: جمعه ۱۶ مهر ۷۱: قتل عبدالله بن زبیر و پایان محاصرهٔ مکه با پیروزی امویان و حجاج بن یوسف

سال 81 هجری قمری

اول محرم ۸۱ هجری: پنج‌شنبه ۱۰ اسفند ۷۸؛ درگذشت محمد بن حنفیه

سال 83 هجری قمری

۱۷ ربیع‌الاول ۸۳ هجری: پنج‌شنبه ۳ اردی‌بهشت ۸۱؛ تولد جعفر بن محمد مشهور به الصادق

سال 85 هجری قمری (705 م)

درگذشت عبدالملک بن مروان، خلیفه اموی و جانشینی ولید بن عبدالملک (گسترش اسلام، ص 67)

سال 95 هجری قمری

۱۲ محرم ۹۵ هجری: شنبه ۱۸ مهر ۹۲؛ درگذشت علی بن الحسین مشهور به زین العابدین

سال 96 هجری قمری

۱۳ جمادی‌الثانی ۹۶ هجری: شنبه ۷ اسفند ۹۳ (715 م)؛ درگذشت خلیفه ولید بن عبدالملک اموی؛ جانشینی سلیمان بن عبدالملک اموی

سال 99 هجری قمری

۱۰ صفر ۹۹ هجری: چهارشنبه ۳ مهر ۹۶؛ درگذشت خلیفه سلیمان بن عبدالملک اموی، خلافت عمر بن عبدالعزیز

سال 101 هجری قمری

۲۴ رجب ۱۰۱ هجری: جمعه ۲۳ بهمن ۹۸؛ درگذشت خلیفه عمر بن عبدالعزیز اموی وخلافت یزید بن عبدالملک

سال 102 هجری قمری

۱۵ صفر ۱۰۲ هجری: چهارشنبه ۸ آذر ۹۹؛ جنگ یزید بن مهلب (سردار شورشی) با خلیفه یزید بن عبدالملک اموی
۸ ذی‌الحجة ۱۰۲: دوشنبه ۲۲ خرداد ۱۰۰؛ نبرد مسلمانان (به فرماندهی سمح بن مالک خولانی) و فرانسویان (به فرماندهی اودس کبیر دوک آکویتین) در تولوز؛

سال 114 هجری قمری (732 م)

۱۵ شعبان ۱۱۴: جمعه ۲۲ مهر ۱۱۱؛ جنگ بلاط الشهداء بین مسلمانان (به فرماندهی عبدالرحمان غافقی) و فرانسویان (به فرماندهی شارل مارتل) در پواتیه در جنوب فرانسه؛ شکست مسلمانان و عقب‌نشینی ایشان به اسپانیا
۷ ذی‌الحجة ۱۱۴: چهارشنبه ۱۲ بهمن ۱۱۱؛ کشته‌شدن محمد باقر

سال 117 هجری قمری

۵ ربیع‌الاول ۱۱۷: دوشنبه ۱۸ فروردین ۱۱۴؛ درگذشت سکینة بنت حسین بن علی

سال 120 هجری قمری

۲۴ محرم ۱۲۰: سه‌شنبه ۵ بهمن ۱۱۶؛ آغاز قیام زید بن علی بن حسین در کوفه
۲۶ محرم ۱۲۰: پنج‌شنبه ۷ بهمن ۱۱۶؛ کشته‌شدن زید بن علی بن حسین و شکست قیام او

سال 122 هجری قمری

۱۰ جمادی‌الثانی ۱۲۲هجری: وصول سر زید بن علی به مصر

سال 125 هجری قمری

۹ ربیع‌الاول ۱۲۵هجری: پنج‌شنبه ۲۳ دی ۱۲۱؛ درگذشت خلیفه هشام بن عبدالملک اموی
۲۰ ربیع‌الاول ۱۲۵: دوشنبه ۴ بهمن ۱۲۱؛ به خلافت رسیدن ولید بن یزید بن عبدالملک اموی

سال 126 هجری قمری

۲۷ جمادی‌الثانی ۱۲۶: پنج‌شنبه ۳۱ فروردین ۱۲۳؛ کشته‌شدن خلیفه ولید بن یزید بن عبدالملک اموی به دست یزید بن ولید بن عبدالملک اموی و خلافت یزید بن ولید
اول ذی‌القعده ۱۲۶: شنبه ۲۸ مرداد ۱۲۳؛ درگذشت محمد بن علی بن عبدالله بن عباس بنیان‌گذار جنبش عباسیان علیه امویان
۲۹ ذی‌الحجه ۱۲۶: دوشنبه ۲۴ مهر ۱۲۳؛ درگذشت خلیفه یزید بن ولید بن عبدالملک اموی؛ جانشینی ابراهیم بن ولید

سال 127 هجری قمری

۱۰ ربیع‌الاول ۱۲۷: یکشنبه ۳ دی ۱۲۳؛ خلع خلیفه ابراهیم بن ولید اموی از خلافت توسط مروان بن محمد و خلافت مروان دوم آخرین خلیفهٔ اموی
اول شوال ۱۲۷: سه‌شنبه ۱۹ تیر ۱۲۴؛ رسیدن سپاه امویان به شهر حمص که علیه مروان حمار شورش کرده بودند

سال 128 هجری قمری

۷ صفر ۱۲۸: دوشنبه ۲۱ آبان ۱۲۴؛ تولد موسی کاظم

سال 129 هجری قمری

۱۵ جمادی‌الثانی ۱۲۹: جمعه ۱۵ اسفند ۱۲۵؛ آغاز سفر ابومسلم خراسانی همراه هفتادتن از یارانش به خراسان از سوی ابراهیم عباسی برای سامان دادن اوضاع آن‌جا به نفع عباسیان
۹ شعبان ۱۲۹: سه‌شنبه ۸ اردیبهشت ۱۲۶؛ اقامت ابومسلم در ده فنین در حوالی مرو
دوم رمضان ۱۲۹: سه‌شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۲۶؛ استقرار ابومسلم خراسانی در ده سفیدنج از ناحیهٔ خرقان
۲۵ رمضان ۱۲۹: جمعه ۲۲ خرداد ۱۲۶؛ علنی کردن دعوت عباسیان در خراسان توسط ابومسلم خراسانی علیه دولت اموی
اول شوال ۱۲۹: پنج‌شنبه ۲۸ خرداد ۱۲۶؛ قیام ابومسلم خراسانی در ده سفیدنج خراسان
۹ ذی‌القعده ۱۲۹هجری: شنبه ۳ مرداد ۱۲۶؛ اردو زدن یاران ابومسلم در ده ماخوان
۶ ذی‌الحجه ۱۲۹: جمعه ۳۰ مرداد ۱۲۶؛ اردوی ابومسلم در ده الین

سال 131 هجری قمری

۱۲ ربیع‌الاول ۱۳۱: شنبه ۲۲ آبان ۱۲۷؛ درگذشت نصر بن سیار فرماندار ایران از سوی امویان، در ری

سال 132 هجری قمری

۷ محرم ۱۳۲: سه‌شنبه ۵ شهریور ۱۲۸؛ نبرد هواداران بنی‌عباس با بنی‌امیه